Video: Toelichting op opheffing Pola van der Donck Stichting door John Schalken voorzitter

Zoals eerder gemeld hebben zich medio 2018 belangrijke ontwikkelingen voorgedaan met betrekking tot het Palabana Children’s Village (PCV ) in Zambia. De Pola van der Donck Stichting (PvdDS) in Boxtel heeft toen moeten besluiten niet langer garant te kunnen staan voor de operationele kosten (salaris, onderhoudskosten etc.) van het kinderdorp bij Lusaka.

Het uiteindelijke doel van het project in Zambia was om met steun vanuit Nederland het kinderdorp Palabana te verzelfstandigen. Wij hebben zo lang mogelijk geprobeerd om daaraan te voldoen. Helaas zijn we tot het inzicht gekomen dat onze stichting daartoe niet meer in staat is. Ook de Zambiaanse Trust is niet in staat gebleken om met lokale fondsen het kinderdorp in stand te houden. Verschuiving naar verzelfstandiging bleek onhaalbaar. Aan het ingrijpende besluit om in 2021 te gaan  stoppen is een uitgebreide geschiedenis vooraf gegaan. Enkele belangrijke aspecten kunnen niet onvermeld blijven: 

Regulering                      

Na het overlijden van Pola in 2013 werd de wet- en regelgeving vanuit de Zambiaanse overheid rondom de opvang en zorg voor en opleiding van kwetsbare (wees)kinderen steeds veeleisender. Het land had de richtlijnen van de UNESCO over die opvang vastgelegd in de Zambiaanse ‘Minimum Standards of Care for Child Care Facilities (voor wezen en kwetsbare kinderen in instellingen). Veel weeshuizen van buitenlandse NGO’s werden op last van de overheid gesloten. Kwetsbare kinderen moesten juist zoveel mogelijk in hun eigen omgeving door hun wettelijke vertegenwoordigers worden opgevangen en door hulpinstanties worden begeleid en ondersteund. Het betekende dat het kinderdorp gevaar liep het benodigde certificaat van de overheid voor de opvang van kwetsbare (wees)kinderen te verliezen.

Teruglopende inkomsten

Al  enkele decennia geleden is de ontwikkelingshulp wereldwijd in een ander daglicht komen te staan. De discussie ging met name over de vraag of de hulp aan ontwikkelingslanden nog langer houdbaar was. Tegelijkertijd was er  sprake van structureel teruglopende inkomsten in Nederland en in Zambia. Die gevolgen waren  ook bij onze stichting duidelijk merkbaar. Onze financiële middelen waren niet langer toereikend om het kinderdorp blijvend te ondersteunen. Op haar beurt verklaarde de Trust grote problemen te hebben met het vinden van financiële ondersteuning. De commerciële activiteiten in het kinderdorp waren al vanaf 2015/ 2016 grotendeels gestopt. Sluiting dreigde tenzij de Pola van der Donckstichting een veel grotere financiële inbreng zou hebben.

Verzelfstandiging door lokaal gedragen organisatie

De dreigende sluiting van het project leidde tot het initiatief van het bestuur om de mogelijkheid van een doorstart te onderzoeken. Het nog door Zambianen zelf te ontwikkelen  ‘Palabana Community Plan’ moest op kleinere schaal, met inzet van de lokale gemeenschap, (regionale) overheid en de verkoop van grond de potentie van de bestaande infrastructuur, veilig stellen. De rol van onze stichting zou daarbij ondersteunend zijn en tot een minimum worden beperkt.  Enkele bestuursleden hebben in 2018 en 2019 ter plaatse (vergeefs) geprobeerd verschillende Zambiaanse partijen bij elkaar te brengen.

Huidige situatie

Eind 2018 is de Palabana basisschool overgedragen aan de overheid en daarmee toegankelijk voor leerlingen uit de omgeving. Momenteel krijgen ongeveer 250 kinderen les in 2 ‘shifts’. Dat de overheid hiermee een stukje van ons project over heeft genomen en heeft weten uit te bouwen, is natuurlijk een goede ontwikkeling. Het gebouw waarin de onderbouw van het voortgezet onderwijs was gevestigd is eveneens overgedragen aan de overheid. Voor zover we kunnen nagaan functioneert het nu als dokterspost met een verpleegkundige. Een arts houdt op bepaalde tijden spreekuur voor de bewoners in de omgeving. Gezien de beperkte beschikbaarheid van gezondheidzorg in Zambia, is ook dit een ontwikkeling die wij positief vinden.

De 25 voormalige Palabana-kinderen en jongeren zijn sinds december 2018 onder toezicht van Social Wellfare in het district Chongwe ondergebracht bij hun wettelijk vertegenwoordigers. Eind 2019 (begin zomervakantie) ontvingen we van die instantie gegevens over de leefomstandigheden, leeftijden en schoolbezoek. Het rapport vermeldt zes kinderen die nog basisonderwijs volgen. Het overgrote deel van de 25 kinderen volgt het voortgezet onderwijs vanaf grade 8 op de Mikangoschool (7 km van Palabana). Van vijf jongelui is niet bekend of ze nog onderwijs volgen. 

Hoewel de Trust in Zambia verantwoordelijk is voor de voormalige Palabanakinderen tot hun 21e jaar willen wij  er voor zorgen dat deze groep minimaal het eindexamen van de middelbare school (grade 9) kan halen. 

Toekomst van de stichting

We zijn momenteel bezig met de formele juridische en praktische afhandelingen om onze stichting op te heffen per 31 december 2021. Het eventuele batig saldo bij de opheffing van de stichting zal  zoveel mogelijk een bestemming krijgen overeenkomstig het doel van de Pola van der Donckstichting: hulp aan kwetsbare (wees)kinderen in Zambia.

Het bestuur is daarom in gesprek met een Nederlands/Zambiaanse stichting over een mogelijke overname van de kosten voor onderwijs, en,  waar nodig, zorg en behuizing van de ‘Palabanakinderen’. Deze stichting is zeer vertrouwd met de Zambiaanse samenleving en sponsort zelf ook jongeren bij het volgen van middelbaar- en vervolg (beroeps) onderwijs. Zij zijn daarom bij uitstek een geschikte partner voor ons om zicht te houden op de ontwikkeling van de laatste groep Palabanakinderen en te zorgen voor een goede besteding van ons batig saldo aan die groep.

De openbare basisschool op het voormalige Palabana kinderdorpterrein willen we nog ondersteunen met de aanschaf van broodnodige leermiddelen. Verder overwegen we een eenmalige bijdrage te leveren aan de noodzakelijke beveiliging van een ruimte in het gebouw (een ‘strongroom’). De school mag dan voortaan de schoolexamens in het eigen gebouw afnemen. Momenteel moeten de leerlingen daarvoor uitwijken naar een andere school die wel bevoegd is.

Contact

Via e-mail, facebook en onze website  (Palabana.org) zullen wij u op de hoogte houden van de verdere ontwikkelingen. Mocht u naar aanleiding van dit bericht nog vragen hebben, dan kunt u contact opnemen met onze voorzitter Dr. John Schalken, Kuiper 7, 5283 MK Boxtel – johnschalken@home.nl

Het bestuur

Download de toelichting als pdf document

Download de donateursbrief als pdf document